(Hội nghị thử nếm thịt bò Mông Cao Bằng tại siêu thị BigC Hà Nội)

NÂNG CAO GIÁ TRỊ THỊT BÒ MÔNG

Được sự quan tâm của UBND tỉnh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển hệ thống nông nghiệp (CAS - RAD- Bộ NN- PTNT), Dự án phát triển kinh doanh với người nghèo nông thôn tỉnh Cao Bằng (DBRP Cao Bằng) phối hợp với các ban, ngành, các nhà tài trợ quốc tế, đã tiến hành nghiên cứu gia tăng chuỗi giá trị bò Mông Cao Bằng, tại 22 xã vùng bò, nơi nuôi quy mô nhỏ là 1-2 con/hộ, trung bình là 1,5-2 con/hộ, nhiều là 2,5-3 con/hộ.

Nhằm đáp ứng đòi hỏi bắt buộc đó của thị trường, cũng như đòi hỏi về phát triển bền vững vùng ngành hàng thịt bò Mông Cao Bằng đặc sản truyền thông, CASRAD đã từng bước tổ chức sẳn xuất bò Mông. Hai năm đầu tiên 2007-2009 thành lập thử nghiệm 4 nhóm sở thích, có 3 nhóm hoạt động có hiệu quả, 1 nhóm không hiệu quả, và 100% các nhóm đều thuộc dân tộc Nùng. Hai năm 2009-2011, rút kinh nghiệm nhân rộng ra 83 nhóm sở thích và chọn ra 23 nhóm làm tốt nhất hầu hết là hộ đồng bào dân tộc Mông, tham gia Hội chăn nuôi bò Mông Cao Bằng.

Chị Hoàng Thị Loan, ở tổ 21 phường Sông Bằng thị xã Cao Bằng đầu tiên nuôi lợn, sau chuyển sang nuôi bò Mông vì có thu nhập lớn hơn. Ban đầu vay vốn 20 triệu đồng dành cho người nghèo, thế chấp sổ đỏ thêm 70 triệu đồng, mua được 10 con bò đực ở các huyện Thông Nông, Hà Quảng, Trùng Khánh. Anh Lý Văn Sầu, 41 tuổi, thôn Lũng Hoài, xã Hạ Thôn, huyện Hà Quảng, cho biết toàn bộ 40 hộ trong thôn đều nuôi bò, trong đó có 25 hộ nằm trong dự án, tất cả 150 hộ trong xã đều là người Mông và cũng đều nuôi bò. Riêng hộ anh lúc nào cũng có các lứa bò gối đầu, anh Sầu nói: "Mỗi năm tôi đều bán 4 lứa, mỗi lứa 2 con, phần lớn bò trên 450kg, trung bình lãi 2 triệu/con. Bà con rất phấn khởi tham gia vào Hội, vì bán bò không cần giấy chứng nhận của xã, bán bò tại xa, không mất công đi bộ, dắt đi dắt về". Ngày 29/07/2011 UBND tỉnh Cao Bằng đã ra quyết định thành lập Hội chăn nuôi và têu thụ bò Mông Cao Bằng, gồm 423 hộ nông dân trong 23 nhóm sở thích, Cty Lê Thanh, Cty Rural Food và một số thành viên khác.

Trước đó, từ năm 2009, CASRAD đã xây dựng kênh phân phối thử nghiệm thông qua 3 công ty Ecomark, Hà An và VinaGAP ở Hà Nội, nhận thấy giá trị tăng thêm qua tác nhân phân phối cuối cùng và người dân, cụ thể giá trị tăng thêm trên 1kg thịt 30-40% ở khâu tiêu thụ cuối cùng. Giá trị lợi nhuận thực của các nhóm sở thích là 15.000 - 20.000 đồng/kg thịt, trong khi nông dân ngoài nhóm sở thích chỉ tăng thêm được 5-7%/kg thịt. Thực tế nguồn nguyên liệu bò thịt Mông đầu ra đảm bảo chất lượng, có giá trị tăng thêm rõ rệt đã có sức thuyết phục, thu hút sự quan tâm của một số công ty tham gia đầu tư xây dựng phát triển chuỗi giá trị. Cty Lê Thanh (thị xã Cao Bằng) tham gia với vai trò là nhà thu gom bò thịt, giết mổ và phân phối thịt bò. Doanh nghiệp đã xây dựng lò mổ hiện nay đạt công suất 30-60 con/ngày đêm, đầu tư xe lạnh, kho lạnh, mua bò của dân với giá thị trường từng thời điểm và thêm 200.000 đồng/con bò. Cty Rural Food tại Hà Nội, xây dựng hệ thống phân phối, quản lý và giám sát các điểm thịt bò cho Hội. Thạc sỹ Hoàng Xuân Trường, trưởng nhóm nghiên cứu và tư vấn phát triển chuỗi giá trị bò Mông Cao Bằng đánh giá:"Giá trị sản phẩm đã được thử nghiệm là có được lợi nhuận cao, đã thu hút doanh nghiệp đầu tư vào cùng phát triển chuỗi giá trị. Mô hình tổ chức nông dân dưới dạng Hội chăn nuôi và tiêu thụ bò thịt là điều kiện cần phải có và phù hợp với chuỗi giá trị bò Mông Cao Bằng. Đương nhiện cần tiếp tục xây dựng hệ thống giám sát và quản lý chất lượng sản phẩm thông qua việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, từng bước vững chắc phát triển thành viên là trang trại, doanh nghiệp nuôi bò Mông".

Ông Đàm Văn Eng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, khẳng định tác động quan trọng mang tính quyết định của dự án và vai trò của CASRAD đã góp phần quan trọng xoá đói giảm nghèo, nâng cao thu nhập của người nghèo, nhất là bà con dân tộc Mông khó khăn thiếu thốn.

Ông nói: "Từ nay thịt bò Mông Cao Bằng đã khẳng định được chỗ đứng trên thương trường, thị trường, cũng như khai thác được tối đa về sinh thái và các cây, con đặc trung của miền núi. Từ kết quả tốt đẹp này, tình quyết định xây dựng chương trình bảo vệ đàn trâu bò, 4 năm tới sẽ chi 100 tỉ đồng vào việc tẩy giun sán cho trâu bò, mở mang đồng cỏ, trồng cỏ, dự trữ cỏ cho mùa đông".

Nhà báo Trần Lê